فشار واشنگتن به مسقط برای قطع روابط با ایران
محفل: مقامات آمریکایی می گویند ریشه بی اعتمادی دولت ترامپ به مسقط، به یک روز قبل از نخستین حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بازمی گردد؛ زمانی که وزیر امور خارجه عمان در تلویزیون آمریکا ظاهر شد و ادعا کرد که توافق بر سر مسایل هسته ای برای پیشگیری از درگیری «در دسترس است، مشروط بر این که به دیپلماسی فرصت و فضای لازم داده شود.» مقامات آمریکایی با ادعای این که ایران پیشنهاد جدی برای محدود کردن فعالیتهای هسته ای خود ارایه نکرده بود، گفتند که اساسا توافقی تا این حد نزدیک نبوده است.
به گزارش محفل به نقل از خبر آنلاین، روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی به ریشه های خشم و عصبانیت دونالد ترامپ از بی طرفی عمان در جنگ مقابل ایران پرداخته است. به نوشته این رسانه آمریکایی، تلاش عمان برای حفظ موضع همیشگی بی طرفی در واشنگتن بعنوان هواداری و پشتیبانی از ایران تعبیر شده است.
وال استریت ژورنال به نقل از مقام های آمریکایی و عرب نوشته است که واشنگتن عمان را تحت فشار قرار داده است تا در جنگ موضع بگیرد و روابط دیپلماتیک خویش را با تهران قطع کند.
واشنگتن حال رویکرد عمان در قبال تهران را بعنوان رفتاری خصمانه مقابل آمریکا تعبیر می کند و به قول مقامات آمریکایی و عرب، مسقط را تحت فشار قرار داده تا موضع خویش را مشخص کرده و روابط دیپلماتیکش را با ایران قطع کندوال استریت ژورنال در گزارش خود نوشت در شروع جنگ میان آمریکا و ایران، مقامات عمان با شتاب فراوان تلاش کردند تا یک کانال ارتباطی مخفیانه با تهران برقرار کنند؛ اقدامی که به قول مقامات عرب، به کشورهای حوزه خلیج فارس کمک کرد تا دالان های پروازی خویش را بازگشایی کنند. این موفقیت دیپلماتیک بزرگ، به لطف بی طرفی سرسختانه مسقط در این منازعه حاصل شد.
با این وجود، بعد از گذشت سه ماه، این رویکرد بی طرفانه رفته رفته نتایج معکوسی به بار می آورد. واشنگتن حال رویکرد عمان در قبال تهران را بعنوان رفتاری خصمانه مقابل آمریکا تعبیر می کند و به قول مقامات آمریکایی و عرب، مسقط را تحت فشار قرار داده تا موضع خویش را مشخص کرده و روابط دیپلماتیکش را با ایران قطع کند.
به قول یک مقام آمریکایی دیگر، در ایام اخیر دولت ترامپ تهدید کرده است که عمان را تحریم و حتی بمباران خواهد کرد؛ این تهدید بعد از آن صورت پذیرفت که یک ارزیابی اطلاعاتی جدید ادعا کرد مسقط می خواهد در طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتی ها در تنگه راهبردی هرمز مشارکت کند. عمان بارها چنین برنامه ای را تکذیب کرده است.
وزارت اطلاع رسانی عمان از هرگونه اظهارنظر در رابطه با فشارهای آمریکا برای قطع رابطه با ایران خودداری کرد. با این وجود، عبدالله الحراصی، وزیر اطلاع رسانی عمان عنوان کرد: «عمان آمادگی دارد که با ایالات متحده و تمامی شرکای مسئولیت پذیر برای تقویت ثبات، جلوگیری از اختلال در امور و محافظت از منافع راهبردی مشترک همکاری کند.»
مخاطرات بی طرفی تهدیدهای دولت ترامپ نشان دهنده تعبیرهای موجود در تعدادی محافل آمریکایی بر اساس همسو بودن عمان با ایران استبه گفته دو مقام عرب، این کشور پادشاهی در طول جنگ همواره تلاش نموده است تا تعادلی میان آمریکا (متحد دیرین خود) و ایران (همسایه قدرتمندش در آن سوی تنگه) برقرار کند؛ راهبردی که هدف از آن، هموار کردن مسیر برای دستیافتن به یک صلح پایدار بوده است.
اما حال جایگاه عمان بعنوان یک کشور عربی که هر دو طرف منازعه احساس می کردند می توانند با آن تعامل و دادوستد داشته باشند، درحال متزلزل شدن است. اگر عمان بسمت آمریکا متمایل شود، خطر حملاتی را به جان می خرد که ایران در طول این درگیری مقابل دیگر همسایگان خود در خلیج فارس انجام داده است.
صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه در اندیشکده بریتانیایی «چتم هاوس» در این زمینه می گوید: «رویکرد عمان در قبال تهران تا به این جا، درهای انتقاد ناخواسته ای را به روی کشوری گشوده است که مدت ها به سیاست خارجی بی طرفانه خود می بالید.» او افزود که تهدیدهای دولت ترامپ «نشان دهنده تعبیرهای موجود در تعدادی محافل آمریکایی بر اساس همسو بودن عمان با ایران است.»
عمان که در دوره های پیشین گفتگوهای هسته ای میان واشنگتن و تهران نقش میانجی را ایفا کرده بود، بعد از حملات به خطوط کشتیرانی در تنگه هرمز و حملات موشکی و پهپادی در سرتاسر منطقه، نامی از ایران بعنوان مقصر این حوادث نبرد. یک منبع مطلع گفت: این اقدام کاملا هماهنگ با سنت دیپلماتیک عمان بوده است.
آمریکا از میزان مشارکت عمان در جنگ راضی نبود مقامات عمانی از این خصومت ناگهانی آمریکا شوکه شده اند و در تلاشند تا راهی برای پاسخ به آن بیابندهنگام شروع جنگ، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان در گفتگو با رسانه های عمانی اعلام نمود که این درگیری موجب تضعیف منطقه می شود و پیشنهاد کرد که کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در روابط امنیتی خود با آمریکا تجدیدنظر کنند. ایران نیز به نوبه خود در طول جنگ، آتش نظامی خیلی کمتری را نسبت به سایر همسایگان، متوجه عمان کرد.
به قول مقامات عرب و آمریکایی، در شروع جنگ از خاک عمان برای ارایه برخی پشتیبانی های لجستیکی به ارتش آمریکا استفاده شد، اما یک مقام آمریکایی تصریح کرد که این کمک های نظامی خیلی ناچیز بوده است.
کاخ سفید در جواب درخواست اظهارنظر در رابطه با موضع خود در قبال عمان، به سخنان هفته قبل رئیس جمهوری ترامپ در جلسه هیات دولت ارجاع داد. چهارشنبه گذشته، ترامپ در اظهارنظری که ظاهراً بداهه و بی مقدمه به نظر می رسید، گفت اگر عمان با طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتی ها همراهی کند، ممکنست دستور حملات هوایی به این کشور را صادر کند؛ این در شرایطی است که مسقط همواره هرگونه تمایل به این اقدام را تکذیب کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا نیز در شبکه های اجتماعی این کشور پادشاهی را تهدید کرد که در صورت گرفتن عوارض از کشتی ها برای عبور از تنگه، تحریم خواهد شد. وی روز بعد به خبرنگاران اظهار داشت که طلال الرحبی، سفیر عمان در واشنگتن به او اطمینان داده است که این کشور هیچ برنامه ای برای دریافت عوارض ندارد.
مقامات عرب اظهار داشتند که مقامات عمانی از این خصومت ناگهانی آمریکا شوکه شده اند و در تلاشند تا راهی برای پاسخ به آن بیابند.
تلاش عمان برای نشان دادن تعهد به آزادی دریانوردی عمان نزدیک به ۲۰۰ سال است که با آمریکا روابط دیپلماتیک دارد؛ رابطه ای که یکی از قدیمی ترین پیوندهای واشنگتن با یک کشور عربی به شمار می رود. این کشور پادشاهی همینطور پیوندهایی چندصدساله با ایرانی ها دارد که اکثراً شیعه هستند. بر خلاف همسایگان عرب سنی خود، عمانی ها پیرو مذهب اباضیه هستند؛ شاخه ای که در صدر اسلام انشعاب یافت و به گرایش های اعتدالی و برابری خواهانه اش شناخته می شودبه گفته آنها، یکی از رویکرد های عمان، راه اندازی یک کارزار روابط عمومی است تا نشان دهد به صورت فعال برای پشتیبانی از افزایش عبور دریایی در تنگه تلاش می کند. یک مقام مسئول گفت این تلاش ها شامل همکاری با سازمان ملل متحد برای متقاعد کردن ایران به منظور اجازه عبور امن به کشتی های حامل مواد اولیه کودهای شیمیایی است؛ اقدامی که بعنوان یک ژست بشردوستانه در قبال کشورهای آفریقاییِ مواجه با بحران غذا صورت می گیرد.
به قول یک منبع آگاه، عمان از زمان شروع جنگ، با ارایه هدایت ناوبری، عملیات جستجو و نجات و خدمات پزشکی به خدمه کشتی ها، به شناورهای مختلف همچون کشتی های آمریکایی کمک کرده است.
حراصی، وزیر اطلاع رسانی عمان اصرار کرد که کشورش همچنان به جریان آزاد تجارت و انرژی از راه تنگه هرمز متعهد است. وی اظهار داشت: «هرگونه تهدید مقابل آزادی کشتیرانی در این آب ها به منافع کل نهادهای جهانی همچون ایالات متحده لطمه می زند.»
در ماه مه، عمان تنها کشور حوزه خلیج فارس بود که از امضای بیانیه سازمان ملل به رهبری امارات در محکومیت اقدام ایران برای وضع عوارض در تنگه هرمز خودداری کرد.
سابقه طولانی و موثر میانجی گری عمان عمان نزدیک به ۲۰۰ سال است که با آمریکا روابط دیپلماتیک دارد؛ رابطه ای که یکی از قدیمی ترین پیوندهای واشنگتن با یک کشور عربی به شمار می رود. این کشور پادشاهی همینطور پیوندهایی چندصدساله با ایرانی ها دارد که اکثراً شیعه هستند. بر خلاف همسایگان عرب سنی خود، عمانی ها پیرو مذهب اباضیه هستند؛ شاخه ای که در صدر اسلام انشعاب یافت و به گرایش های اعتدالی و برابری خواهانه اش شناخته می شود.
عمان که مدت ها بعنوان کشوری شناخته می شد که واشنگتن می تواند با آن گفتگو کند، در دهه ۱۹۸۰ میزبان مذاکراتی برای خاتمه دادن به جنگ ایران و عراق بود و سپس ارتباطات پنهانی میان تهران و دولت اوباما را راحت نمود که در نهایت به توافق سال ۲۰۱۵ (برجام) برای محدود کردن برنامه های هسته ای ایران منجر گردید. ترامپ در طول دوره اول ریاست جمهوری خود از این توافق خارج شد.
در دوره ای نزدیک تر، عمان میانجی گری دو دور گفتگوهای هسته ای میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشت که هر دو دور با حملات اسرائیل و آمریکا به جمهوری اسلامی در ژوئن سال قبل و در شروع درگیری فعلی در ۲۸ فوریه، نیمه تمام رها گردید.
مقام های آمریکایی می گویند ریشه بی اعتمادی دولت ترامپ به مسقط، به یک روز قبل از نخستین حملات هوایی آمریکا و اسرائیل بازمی گردد؛ زمانیکه وزیر امور خارجه عمان در تلویزیون آمریکا ظاهر شد و ادعا کرد که توافق بر سر مسایل هسته ای برای پیشگیری از درگیری «در دسترس است، مشروط بر این که به دیپلماسی فرصت و فضای لازم داده شود.» مقامات آمریکایی با اشاره به این که ایران پیشنهاد جدی برای محدود کردن فعالیتهای هسته ای خود ارایه نکرده بود، گفتند که هیچ توافقی تا این حد نزدیک نبوده است.
به قول این مقامات، از آن زمان دولت ترامپ تلاش نموده است تا عمان را از هرگونه فرایند دیپلماتیک کنار بگذارد، هرچند با وجود سخنان هفته قبل ترامپ در جلسه هیات دولت، هیچ برنامه حقیقی برای حمله به این کشور به علت حمایتش از ایران وجود ندارد.
انتقادهای آمریکا، عدم دسترسی عمان به کانون های قدرت در واشنگتن را آشکار کرده است. مسقط بعنوان یک تولیدکننده کوچک تر نفت و کشوری کم ثروت تر در مقایسه با همتایان خود در خلیج فارس، بدون آن نفوذ و قدرتی در واشنگتن است که با قراردادهای تجاری و نظامی بزرگ به دست می آید. عمان که بنادرش بعنوان قطب پشتیبانی لجستیک نظامی توسط پنتاگون مورد استفاده قرار گرفته است، بر خلاف امارات متحده عربی، قطر، بحرین، عربستان سعودی و کویت، میزبان یک پایگاه نظامی رسمی برای آمریکا نیست.
همسایگان عرب هم از عمان ناراحت هستند عمانی ها استدلال می کنند که خودداری آنها از محکومیت مستقیم ایران (از جمله در قبال محاصره تنگه هرمز) با هدف کمک به پایان قطعی و همیشگی جنگ صورت می گیردتعامل عمان با ایران نه فقط خشم آمریکا، بلکه شرکای منطقه ای واشنگتن بخصوص امارات و عربستان سعودی را نیز برانگیخته است، چون که آنها نیز همسایه خویش را بیش از اندازه هماهنگ با ایران می دانند.
به قول مقامات عرب، مسقط با خودداری سیستماتیک از امضای بیانیه های مشترک آمریکا و کشورهای منطقه در محکومیت حملات ایران، سبب خشم امارات و عربستان شده است. حتی زمانیکه پهپادهای ایرانی به بنادر خود عمان به هدف خوردن کردند، مسقط این رویداد را تایید نمود اما تهران را بعنوان مسئول آن معرفی نکرد.
هیثم بن طارق آل سعید، سلطان عمان، تنها رهبر در بین کشورهای خلیج فارس بود که انتصاب آیت الله مجتبی خامنه ای را بعنوان رهبر معظم جدید ایران بعد از ترور پدرش، آیت الله علی خامنه ای، در مراحل ابتدایی این منازعه تبریک گفت.
به قول مقامات عرب، عمانی ها استدلال می کنند که خودداری آنها از محکومیت مستقیم ایران (از جمله در قبال محاصره تنگه هرمز) با هدف کمک به پایان قطعی و همیشگی جنگ صورت می گیرد.
حراصی، وزیر اطلاع رسانی عمان در این زمینه اظهار داشت: «در یک منطقه متلاطم و ناپایدار، رهبری مسئولانه به معنای باز نگه داشتن کانال های ارتباطی و پیشگیری از تبدیل شدن تنش ها به درگیری نظامی است.»
به قول یکی از مقامات، امروز عمان به صورت مستقیم از درخواست ایران برای دریافت عوارض انتقاد نمی کند، برای اینکه مسقط آنرا فقط ابزار دیگری برای مذاکره می داند؛ بخصوص ابزاری برای تضمین آزادشدن میلیاردها دلار از دارایی های بلوکه شده ایران توسط تحریم های آمریکا و بین المللی.
۴۲/۴۲
این مطلب محفل را می پسندید؟
1
0
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب