با طنزپردازان ، ۱۸

طنزپردازی که از دست ساواک آواره شد!

طنزپردازی که از دست ساواک آواره شد!

محفل: یکی از اشعار انتقادی مهدی تعجبی درباره ی وضعیت حجاب و گسترش فرهنگ برهنگی در دوران پهلوی در نشریه توفیق، سبب حساسیت ساواک شد و او را تحت تعقیب قرار داد.



خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی:

مهدی تعجبی، شاعر و طنزپرداز ایرانی، در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در شهر همدان متولد شد. او از دوازده سالگی به سرودن شعر روی آورد و از همان سالهای نخست، شعر را ابزاری برای بیان نگاه انتقادی خود به مسایل اجتماعی و شرایط زمانه قرار داد. بخش مهمی از سروده های وی در چارچوب طنز شکل گرفت؛ طنزی که با زبانی ساده و قابل فهم، به نقد مسایل اجتماعی و فرهنگی می پرداخت.
بخشی از کارهای ادبی او با نشریه طنز «توفیق» گره خورده است. انتشار یکی از اشعار انتقادی وی در رابطه با وضعیت حجاب و گسترش فرهنگ برهنگی در دوران پهلوی در این نشریه، باعث حساسیت ساواک شد و او را تحت تعقیب قرار داد. به این علت تعجبی برای مدتی ناچار بود محل زندگی خویش را به صورت مداوم تغییر دهد؛ وضعیتی که سبب شد تخلص «آواره همدانی» را انتخاب نماید.
شعری با عنوان «خوش است» در سال هفتم مجله توفیق ماهانه، در آذر 1347 انتشار یافته را می خوانیم:
دیدن چهره دلجوی تو از دور خوش است
وصف زیبایی تو پیش یکی کور خوش است
با تو هم صحبتی اندر شب تاریک رواست
دوری از پیش تو آنگه که بود نور، خوش است
چشم شهلای تو تشبیه نمودن به عدس
گفتن گردن تو حقه وافور، خوش است
هست بی شبهه دماغ تو چو قنداق تفنگ
گر بر آن نیش زند یک دو سه زنبور، خوش است
کله ات صاف بود عین کدو حلوائی
رنگ پوستیش، اگر که بکنی بور، خوش است
هست آواز تو بی ساز، بسی گوشخراش
تا نفس تازه کنی نغمه سنتور خوش است
لنگه کفشی چو زدی بر سر مخلص، گفتم:
بخدا خوردن گرز از کف تیمور، خوش است!
شعر دیگری دارد با نام «وارث اصلی» که در رابطه با عمه ای بیمار سروده است و در سال نهم همان مجله در مهرماه 1349 چاپ شده:
مرگ آمد عمه ام را برد، دور از عمه تان
مدت یک هفته کارم بود زاری و فغان
از سه ماه پیش، ناگه او زد و بیمار شد
عاقبت هم بینوا شد، رهسپار آن جهان
وعده می دادم به خود هر دم که تنها وارثی
زین جهت گردد نصیبم ثروت و پول کلان
لیک شد معلوم مخلص ثروت سرشار او
رفته تا یک شاهی آخر به جیب دکتران
دست آخر هم شده مقروض بر مردم بسی
مانده ام این بنده و سیل طلبکار این میان
در حقیقت بود او را وارث اصلی طبیب
وارثی که مال، اول برد و آخر هم جان!
تعجبی در بین شاعران طنزپرداز به علت توانایی در بیان نقدهای اجتماعی با لحنی شوخ طبعانه شناخته می شود. وی در اشعار و نوشته های خود، موضوعات روز جامعه را دستمایه قرار می داد و با بهره گیری از تصویرسازی ها و تشبیه های خلاقانه، نگاهی انتقادی به مشکلات و ناهنجاری های اجتماعی عرضه می کرد. زبان محاوره ای، بیان روان و نزدیکی به فضای گفتار روزمره از خصوصیت های سبکی آثار او به شمار می آید و همین مورد سبب می شد مخاطبان گسترده تری با اشعارش ارتباط برقرار کنند.
از مهدی تعجبی علاوه بر اشعار طنز، نوحه ها و سروده های مذهبی هم بر جای مانده است. مجموعه ای از این آثار با عنوان «آواره» توسط انتشارات آرام دل انتشار یافته است. این شاعر سالهای پایانی عمر خویش را در فردیس کرج گذراند. او بعد از حدود یک سال و نیم بستری بودن در منزل بر اثر سکته، سر انجام در ظهر روز ۲۷ آبان ۱۳۹۳ درگذشت و در آرامگاه سرحدآباد کرج به خاک سپرده شد.
به اجمال، شعری با عنوان خوش است در سال هفتم مجله توفیق ماهانه، در آذر 1347 منتشر شده را می خوانیم: دیدن چهره دلجوی تو از دور خوش است وصف زیبایی تو پیش یکی کور خوش است با تو هم صحبتی اندر شب تاریک رواست دوری از پیش تو آنگه که بود نور، خوش است چشم شهلای تو تشبیه نمودن به عدس گفتن گردن تو حقه وافور، خوش است هست بی شبهه دماغ تو چو قنداق تفنگ گر بر آن نیش زند یک دو سه زنبور، خوش است کله ات صاف بود عین کدو حلوائی رنگ پوستیش، اگر که بکنی بور، خوش است هست آواز تو بی ساز، بسی گوشخراش تا نفس تازه کنی نغمه سنتور خوش است لنگه کفشی چو زدی بر سر مخلص، گفتم: بخدا خوردن گرز از کف تیمور، خوش است! شعر دیگری دارد با نام وارث اصلی که در ارتباط با عمه ای بیمار سروده است و در سال نهم همان مجله در مهرماه 1349 چاپ شده: مرگ آمد عمه ام را برد، دور از عمه تان مدت یک هفته کارم بود زاری و فغان از سه ماه پیش، ناگه او زد و بیمار شد عاقبت هم بینوا شد، رهسپار آن جهان وعده می دادم به خود هر دم که تنها وارثی زین جهت گردد نصیبم ثروت و پول کلان لیک شد معلوم مخلص ثروت سرشار او رفته تا یک شاهی آخر به جیب دکتران دست آخر هم شده مقروض بر مردم بسی مانده ام این بنده و سیل طلبکار این میان در واقع بود او را وارث اصلی طبیب وارثی که مال، اول برد و آخر هم جان!

منبع:

1405/02/16
13:56:41
5.0 / 5
6
تگهای مطلب: جهان , فضا
این مطلب محفل را می پسندید؟
1
0
X

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۱ بعلاوه ۲
لینک دوستان محفل
پربیننده ترین ها

پربحث ترین ها

جدیدترین ها

محفل