برجام از بن بست خارج می شود

برجام از بن بست خارج می شود

به گزارش محفل نشست برخط نمایندگان کشورهای عضو برجام و اعلام ادامه نشست به صورت حضوری در وین امیدواری ها به احیای برجام را بیشتر کرده است. مسیر دشوار اما درست دیپلماسی شروع شده و آن طور که رئیس سازمان انرژی اتمی اعلام نموده به نظر می آید برجام در حال خروج از بن بست است.


به گزارش محفل به نقل از ایرنا، هجدهمین نشست کمیسیون مشترک برجام که روز جمعه ۱۳ فروردین به دعوت اتحادیه اروپا با حضور نمایندگان بریتانیا، آلمان، فرانسه، چین، روسیه و ایران برگزار شد، امیدها را به احیای برجام زنده کرده است.
طی هفته های گذشته پیام هایی که از سوی آمریکایی مطرح می شد، نشان دهنده عزم و اراده جدی از جانب آمریکا برای اجرای تعهدات این کشور نبود و حتی این ذهنیت را در فضای رسانه ای و سیاسی به وجود آورده بود که دولت جدید آمریکا هم در حال اجرای سیاست فشار حداکثری ترامپ هست. موضوعی که در اظهارات و سخنرانی های مقامات کشورمان هم منعکس و تاکید شد که دولت بایدن هم در همان مسیر شکست خورده قبل گام برمی دارد.
با این وجود در جلسه روز گذشته که به ریاست انریکه مورا نماینده هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار شد، چشم اندازی برای خروج از بن بست به وجود آورده است. این نشست که با هدف یافتن چاره ای دیپلماتیک برای بازگشت آمریکا به توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ برگزار شد، را میتوان به شکلی عبور از سیاست های اعلامی آمریکا در زمینه برجام تعبیر کرد.
در هفته های گذشته مقامات دولت بایدن گفته بودند که ایران باید به تعهدات خود بازگردد و پس از ارزیابی از بازگشت ایران به تعهداتش در مورد رفع تحریم ها تصمیم گیری خواهند کرد. موضعی که با واکنش قاطع تهران مواجه گردید. از دید تهران و به لحاظ منطقی این آمریکا بوده که از برجام خارج شده و با اعمال انواع و اقضسام تحریمها مانع از اجرای این توافق شده و نه تنها خود به تعهداتش عمل نکرده حتی مانع از اجرای این توافق توسط سایر اعضا شده است.
در نشست روز جمعه که به صورت مجازی برگزار شد، اعضا چشم انداز بازگشت کامل ایالات متحده به برجام را مدنظر قرار دادند و آمادگی خویش را جهت بررسی مبحث با نگرش مثبت و در یک تلاش جمعی مورد تاکید قرار دادند. اعضای برجام همینطور با اشاره با ابعاد فاجعه بار خروج آمریکا از برجام بر انتفاع ایران از برجام و از دست ندادن زمان در این مقطع تاکید نمودند. آن طور که در بیانیه رئیس نشست آمده است، هماهنگ کننده تماسهای جداگانه خویش را با همه اعضای برجام، و با ایالات متحده در وین افزایش خواهد داد.
پس از آخر این جلسه اتحادیه اروپا در اطلاعیه ای اعلام نمود: طبق بیانیه مشترک وزرا در ۲۱ دسامبر، شرکت کنندگان نشست چشم انداز بازگشت کامل آمریکا به برجام را مورد ملاحظه قرار داده و بر آمادگیشان برای پرداختن موثر به این مساله در خلال اقدامی مشترک تاکید نمودند. شرکت کنندگان همینطور بر تعهدشان نسبت به حفظ برجام تاکید کرده و درباره چگونگی اطمینان یافتن از بازگشت به اجرای کامل و موثر آن گفت و گو کردند.
برگزاری نشست روز سه شنبه ۱۷ فروردین ماه این شائبه را ایجاد کرد که آمریکا در نشست برجام حضور خواهد داشت. آن هم در صورتیکه این کشور هنوز اقدام عملی برای رفع تحریم ها انجام نداده موضوعی که در هفته های گذشته هم با مخالفت تهران مواجه گردید. از دید تهران بازگشت آمریکا به برجام حضور در نشست های برجامی منوط به اجرای تعهدات این کشور و رفع تحریم ها ضد ایران است.
سید عباس عراقچی، معاون وزارت امور خارجه که ریاست هیات ایرانی این نشست را بر عهده داشت، لغو تحریم های آمریکا را اولین گام برای احیای برجام دانسته و اظهار داشت که "ایران به محض لغو تحریم ها و راستی آزمایی آنها، گام های جبرانی هسته ای را متوقف خواهد کرد". وی در عین حال اظهار داشت که "برای بازگشت ایالات متحده به برجام احتیاج به هیچ مذاکره ای نیست و مسیر آمریکا در این خصوص کاملا روشن است. ایالات متحده همانگونه که از توافق خارج شد و تحریم های غیرقانونی ضد ایران وضع کرد، به همان صورت هم می تواند به توافق برگشته و قانون شکنی را خاتمه دهد. "
استقبال اعضا از دیپلماسی
این نشست با استقبال شرکت کنندگان روبرو شد؛ هوا چونینگ سخنگوی وزارت امور خارجه چین اظهار داشت: چین از بازگشت آمریکا به توافق هسته ای استقبال کرده و درخواست لغو تمامی تحریم های غیرقانونی ضد ایران را دارد.
صفحه توییتر وزارت امور خارجه آلمان هم اطلاعیه ای از هایکو ماس وزیر خارجه این کشور منتشر نمود که در آن آمده است: خوشحالم تمام طرف های مرتبط موافقت کرده اند هفته بعد در وین دیدار کنند تا باردیگر در زمینه اجرای کامل برجام فعالیت کنند. ما همراه با فرانسه و انگلیس - شرکایمان در تروئیکای اروپا- مشترکا طی چند هفته گذشته در امتداد رسیدن به این هدف تلاش نموده ایم. زمانی برای از دست دادن نداریم. بازگشت به یک توافق هسته ای که از سوی همه اجرا شود، امتیاز مثبتی برای امنیت در کل خاورمیانه و بهترین مبنای مذاکرات درباره دیگر مسائل مهم در ثبات منطقه خواهد بود.
رابرت مالی، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران، در صفحه توئیتر خود نوشت: هفته آتی در گفت وگوها با شرکای اروپایی، روسی و چینی برای بحث پیرامون آنچه ایران و آمریکا برای از سرگیری تعهدات برجام باید انجام دهند، [شرکت می کنیم] این گام نخست است. مسیر دشواری پیش روست اما گامی در راه درست است.
وزارت امور خارجه دولت بایدن هم از برگزاری اجلاس ۱+۴ با ایران بر سر یافتن چاره ای برای بازگشت طرفین به توافق هسته ای استقبال کرده است. ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، برگزاری این جلسه را گامی مثبت ارزیابی کرده است.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان های بین المللی مستقر در وین، استقبال آمریکا از برگزاری جلسه کمیسیون مشترک برجام را نشانه تغییر رویکرد دولت آمریکا در برابر توافق هسته ای دانست.
وال استریت ژورنال به نقل از دیپلمات های اروپایی نوشته است که در نشست روز سه شنبه مقام های ارشد آمریکایی حضور خواهند داشت. این روزنامه آمریکایی به نقل از منابع آگاه نوشت که حاضران در نشست وین به دنبال آن هستند که دو توافق جداگانه به دست آورند. یک توافق با آمریکا و توافقی دیگر با ایران که گام های لازم برای بازگشت هر دو طرف به برجام و زمان بندی آنرا مشخص می کند.
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در توییتر در این خصوص نوشت: در جلسه مجازی کمیسیون مشترک برجام، ایران و اتحادیه اروپایی/ تروییکای اروپایی+۲، توافق کردند سه شنبه آینده در وین گفتگو را به صورت رو در رو از سر بگیرند. هدف: سریعا نهایی کردن رفع تحریم ها و اقدامات هسته ای، از راه طراحی مسیر رفع تمام تحریم ها، و بعد از آن توقف تدابیر جبرانی از جانب ایران. ایران و ایالات متحده دیداری نخواهند داشت؛ غیرضروری است.
سید عباس عراقچی مذاکره کننده کشورمان هم پس از آخر نشست و هم در یک گفت وگوی تلویزیونی اشاره کرد: ما هیچ مذاکره ای با آمریکا نداریم چه مستقیم و چه غیر مستقیم، ما فقط با اعضای برجام مذاکره و گفتگو می نماییم. همین اعضایی که هم اکنون بعنوان گروه ۱+۴ شناخته می شوند طرف گفت وگوهای ما خواهند بود و آنها هستند که با طرف های دیگر هر طور که خودشان بخواهند می توانند صحبت کنند، ولی ما هیچ گفت وگویی چه مستقیم و چه غیر مستقیم با آمریکایی ها نداریم.
عراقچی این را هم اظهار داشت که از نظر ما هیچ طرح گام به گامی وجود ندارد و اصلا به نقشه راه احتیاج نداریم.
بن بست برجام در حال شکسته شدن است
علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی هم نشست اخیر کمیسیون مشترک برجام را به فال نیک گرفت و در گفت و گویی در شبکه اجتماعی «کلاب هاوس» اظهار داشت که مقرر است هفته آتی در وین در حد فنی بحث شود و مسائل فنی، بحث محوری برجام در بستر مسائل حقوقی و سیاسی است. صالحی با اشاره به اینکه بن بست برجام درحال شکسته شدن است، اظهار داشت: فعلاً چند قدم جلو رفتیم؛ بحث غیرقابل توجیه که آنها اول شروع کنند یا ما اول شروع نماییم و اینکه از چنین مرحله ای عبور کردیم، نویدبخش است. بن بست درحال شکسته شدن است؛ ظاهرا بن بست اولیه (برسرآغاز کننده اقدامات) شکسته شده و این همانطور که عرض کردم نوید بخش است.
ایران در تمام سالهای اخیر که ترامپ زیر میز زد و به تعهدات خودش پشت کرد، بر لزوم گفت و گو و تعامل و دیپلماسی تاکید کرده است. ایران به همراه تروئیکای اروپایی، روسیه و چین عضو برجام است و ملت ایران در این چند سال به تنهایی بار اجرای برجام را بر دوش داشته است. آمریکای ترامپ اردیبهشت ۹۷ از برجام خارج و فشارهای حداکثری ضد ایران را شروع کرد. پس از یک سال و با مشاهده بی عملی غربی ها از اجرای تعهدات خود ایران طی پنج گام کاهش تعهدات خویش را برای توازن بخشی به توافق هسته ای شروع کرد و هر بار اصرار کرد که به محض اجرای تعهدات طرف مقابل ایران از کاهش تعهداتش عقب خواهد نشست.
با حضور بایدن در کاخ سفید انتظار می رفت دولتی که امضا کننده برجام بوده و رویکرد انتقادی به ترامپ داشته گام های عملی و اجرایی برای احیای برجام بردارد با این وجود با گذشت نزدیک به سه ماه از راهیابی بایدن به کاخ سفید اتفاق عملی خاصی رخ نداد با این وجود در فضای رسانه ای و تبلیغاتی این طور تبلیغ می شود که آمریکا خواهان دیپلماسی و گفت و گوست و این ایران است که تن به گفت و گو نمی دهد.
بر اساس اظهار نظرهای دیپلمات ها مسیری که شروع شده مسیری دشوار، اما درست است که باید طی شود. نکته ای که نباید فراموش کرد این است که سیاست خارجی عرصه منافع ملی است که جریانات مختلف باید در برابر آن اجماع داشته باشند. در مسائل سیاست خارجی اگر قرار باشد نفعی حاصل شود برای همه خواهد بود و ضرر و تبعات آن هم دامنگیر همه می شود ازاین رو بخصوص در روزهای انتخابات جریانات و نامزدها با مبحث سیاست خارجی که سند همکاریهای ایران و چین باشد و چه احیای برجام، نگاه ملی به مبحث داشته باشند.


1400/01/15
11:23:42
5.0 / 5
81
تگهای خبر: انتخابات , دولت , طرح , قانون
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۲ بعلاوه ۳